Drie soorten, drie gedragingen
Massief hout is één stuk hout. Het werkt met het seizoen: in de winter met droge lucht krimpt het, in de zomer zet het uit. Dat is geen gebrek maar een eigenschap, en het is de reden dat een massieve tafel een naad kan tonen die in mei weer dicht is. Krassen schuurt u eruit; een massieve tafel gaat generaties mee.
Fineer is een dun laagje echt hout op een stabiele onderlaag. Het ziet eruit als massief, werkt veel minder, en is bij grote vlakken zoals kastdeuren juist de betere keuze. Nadeel: doorschuren kan niet — één keer te hard en u zit op de onderlaag.
Plaatmateriaal met een folie of melamine erop is de goedkoopste laag. Het is vlak, stabiel en prima voor binnenwerk van kasten, maar de randen zijn kwetsbaar en beschadigingen zijn niet te herstellen.
Waar u wat gebruikt
Een eettafel is de plek voor massief: die krijgt de meeste klappen en is als enige echt te herstellen. Een kast met grote deuren doet het beter in fineer, omdat massieve deuren van een meter breed kromtrekken.
In een badkamer of een keuken met veel damp is plaatmateriaal met een goede kantafwerking vaak verstandiger dan massief, mits de randen dicht zijn. Water komt namelijk altijd via de rand naar binnen, en een opgezwollen plaat komt nooit meer terug in vorm.
Controleer bij plaatmateriaal de kantenband: een dikke ABS-rand van twee millimeter overleeft stofzuigers en schoenen, een dun papieren randje laat na een jaar los.
Waaraan u kwaliteit ziet
Draai het meubel om of trek een la uit. De achterkant en de laden verraden meer dan het zichtbare vlak: een echte houten ladebodem in een groef is iets anders dan een geniet plaatje.
Kijk naar de verbindingen. Deuvels, pen-en-gat of een zwaluwstaart zijn tekenen van meubelbouw; alleen schroeven en lijmblokjes zijn dat niet.
En kijk bij massief naar de nerf over de naden heen. Bij goed werk lopen de planken in kleur en tekening in elkaar over; bij haastwerk zit er een lichte plank naast een donkere.
Onderhoud, eerlijk gerekend
Geolied hout voelt het mooist en vraagt het meest: één tot twee keer per jaar bijoliën, en vlekken meteen wegnemen omdat olie ze doorlaat. Reken op een half uur per keer voor een eettafel.
Gelakt hout vraagt vrijwel niets, maar een beschadiging in de lak is niet plaatselijk te repareren: dan moet het hele blad opnieuw. Gewaxt zit ertussenin en is gevoelig voor warmte — een hete pan laat een witte vlek achter.
Voor een gezin met kinderen is de eerlijke volgorde: gelakt is het praktischst, geolied het mooist, en gewaxt vraagt het meeste voorzichtigheid.